Phát triển công nghiệp ô tô Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tếMặc dù đã đạt được những thành công nhất định, tuy nhiên để có thể phát triển tốt khi Việt Nam gia nhập WTO, ngành công nghiệp ô tô cần có sự vào cuộc của Chính phủ, trong đó ngành công nghiệp phụ trợ cho sản xuất ô tô cần được hình thành ở quy mô Nhà nước và coi đó là ngành công nghiệp then chốt.Từ 21-25/8, tại Hà Nội diễn ra Triển lãm quốc tế về Phương tiện giao thông và công nghiệp phụ trợ (Vietnam AutoExpo 2007). Đây là lần thứ 3 Vietnam AutoExpo được tổ chức và được đánh giá là Hội chợ có quy mô lớn về số lượng doanh nghiệp tham gia. Triển lãm tập trung vào hai nội dung chính: Các loại phương tiện giao thông gồm ô tô con, xe du lịch cao cấp, xe bus, xe tải, xe chuyên dung trong lĩnh vực xây dựng, thi công, khai thác mỏ… mô tô, xe máy, xe đạp và các loại phương tiện giao thông khác. Một nội dung khác là các ngành công nghiệp phụ trợ như linh kiện, phụ kiện cho lĩnh vực chế tạo sản xuất, lắp ráp ô tô, xe máy… Trong khuôn khổ triển lãm, ngày 22/8 đã diễn ra Hội thảo quốc tế do Viện Nghiên cứu chiến lược, chính sách công nghiệp (Bộ Công thương) tổ chức với chủ đề “Ngành công nghiệp ô tô, xe máy Việt Nam hội nhập quốc tế”. Các tham luận tại Hội thảo này đều thống nhất cho rằng, khi gia nhập WTO, vị thế của Việt Nam ngày càng được đánh giá cao, thu hút đầu tư tăng, nhu cầu của nền kinh tế phát triển nhanh cùng với những chính sách mới về thuế, về xuất nhập khẩu đã tạo ra những chuyển động mạnh mẽ trong lĩnh vực công nghiệp sản xuất, kinh doanh ô tô xe máy và các loại phương tiện giao thông vận tải khác. Theo số liệu của Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) trong tháng 5/2007, số lượng xe được bán ra là 5.580 chiếc, tăng 59% so với cùng kỳ năm 2006, tăng 19% so với tháng 4, trong đó xe 5 chỗ tăng gấp 2 lần và xe đa dụng tăng 25%. Dự báo đến năm 2010, nhu cầu ô tô ở Việt Nam là 1.277.100 xe và đến năm 2020 sẽ tăng lên 3.065.040 chiếc. Vậy khả năng của các doanh nghiệp sản xuất ô tô trong nước đáp ứng nhu cầu này đến đâu? Công nghiệp ô tô Việt Nam còn quá nhỏ bé Lý giải cho điều này, theo các chuyên gia có các nguyên nhân: Do kết cấu hạ tầng yếu kém. Tính đến hết năm 2000, hệ thống đường bộ Việt Nam có 210.447 km, trong đó 169.005 km là đường nông thôn và chỉ có 3.211 km đường đô thị. Phần lớn lòng đường hẹp, chất lượng xấu. Diện tích giành cho giao thông tĩnh trong các đô thị (bãi đỗ xe, nhà đỗ xe) quá ít ỏi, chỉ có 0,7%, trong khi ở các đô thị hiện đại là 5-7%. Một nguyên nhân khác cũng tác động đến sự phát triển của ngành công nghiệp ô tô là nhu cầu về ô tô của thị trường Việt Nam tương đối nhỏ, chỉ khoảng 60.000 xe/ năm, trong khi đó ASEAN là 2,1 triệu xe/ năm; Trung Quốc 5,2 triệu xe/ năm; Nhật Bản 5,9 triệu xe/ năm… Đến nay, số lượng xe ô tô ở Việt Nam mới chỉ đạt 8 xe/1.000 dân, trong khi ở Trung Quốc là 24 xe/1.000 dân; Thái Lan 152 xe/1.000 dân; Hàn Quốc 228 xe/1.000 dân; Mỹ 682 xe/1.000 dân... Bên cạnh đó, ngành công nghiệp phụ trợ cho ngành công nghiệp sản xuất ô tô cũng chưa phát triển. Hiện tại ở Việt Nam mới có gần 40 nhà sản xuất FDI và 30 nhà sản xuất trong nước cung cấp linh kiện cho ô tô. Theo ông Phan Đăng Tuất, Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược Chính sách công nghiệp: Hiện Việt Nam còn có quá ít nhà phụ trợ. Theo tính toán, để tránh khỏi lắp ráp giản đơn thì một doanh nghiệp ô tô phải cần tối thiểu 20 nhà cung cấp với nhiều loại linh kiện khác nhau. Tuy nhiên, cho đến nay chưa doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp ô tô nào tại Việt Nam có được 20 nhà cung cấp linh kiện trong nước. Giải pháp nào để ngành công nghiệp ô tô phát triển? Theo đánh giá, khi gia nhập WTO, ngành công nghiệp ô tô sẽ phải chịu tác động nhiều nhất. Trong khi ở Việt Nam đây là lĩnh vực mới phát triển thì ở các nước, công nghiệp ô tô đã gần hoàn thiện, công nghệ phát triển cao đến mức có sự kết hợp mạnh giữa cơ khí và điện tử. Để ngành công nghiệp sản xuất, lắp ráp ô tô trong nước có thể phát triển tốt trong bối cảnh hội nhập quốc tế, rất cần có sự vào cuộc của Chính phủ, trong đó ngành công nghiệp phụ trợ cho sản xuất ô tô cần được hình thành ở quy mô Nhà nước và coi đó là ngành công nghiệp then chốt. Bên cạnh đó, cần mời các nhà đầu tư nước ngoài từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc…tham gia tạo dựng và phát triển công nghiệp phụ trợ tại Việt Nam. Nhà nước cũng cần tạo điều kiện cho các doanh nghiệp có thể tái đầu tư bằng chính sách thuế trong giai đoạn 5 năm hình thành ngành công nghiệp phụ trợ. Đối với các nhà lắp ráp, cần kêu gọi các công ty phụ trợ từ nước ngoài và thu nạp các nhà phụ trợ nội địa vào chuỗi phụ trợ của các hãng chính. Bên cạnh đó, các nhà phụ trợ nội địa cần nỗ lực đầu tư, chuyển giao công nghệ, kỹ thuật để sản phẩm đạt chất lượng cao. Ngoài ra, để phát triển ngành công nghiệp ô tô thì cần kết hợp nhiều yếu tố trong đó yếu tố thị trường, quy hoạch đầu tư, cơ sở hạ tầng giao thông… là rất quan trọng. Về chính sách thuế, theo ông Hà Huy Tuấn, Vụ trưởng Vụ chính sách thuế (Bộ Tài chính): Trong thời gian tới, Bộ sẽ rà soát, đánh giá thực tế việc sản xuất linh kiện, phụ tùng ô tô trong nước, trên cơ sở đó sẽ đưa ra phương án điều chỉnh nhằm thúc đẩy sự phát triển của ngành công nghiệp ô tô Việt Nam./. |
 |
|
|
|
||||||
